Kenniskring lectoraat Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs.

Kenniskring

In de kenniskring van het lectoraat Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs werken mensen met verschillende functies binnen het onderwijs samen met de lector aan onderzoeksvragen die zij vanuit hun praktijkervaring hebben aangedragen. 

Onderzoek uit ervaringen in de onderwijspraktijk

Elk lid van de kenniskring onderzoekt een vraag die is voortgekomen uit de eigen ervaringen in de onderwijspraktijk. Het betreft hier vragen over bestaande en innovatieve praktijken binnen het vrijeschoolonderwijs:

  • het ontwikkelen van theoretische en praktische handvatten voor leerkrachten om vanuit het vrijeschoolontwikkelingsbeeld met hoogbegaafdheid om te gaan (Saskia Snikkers);
  • onderzoek naar verschillende vormen van toetsing die de ontwikkelingvragen van het kind zichtbaar maken (Wouter Modderkolk);
  • een onderzoek naar onderliggende waarden in de vrijeschoolpedagogiek: welke waarden vinden we écht belangrijk in de vrijeschoolpedagogiek en hoe operationaliseren we die in handelingen? (Merel Boon). 
  • onderzoek onder oud-vrijeschoolleerlingen en hoe zij nu in het leven staan. Is er een link met het vrijeschoolonderwijs dat zij gevolgd hebben? (Akke Faling).

Naast het in kaart brengen van de betreffende onderwijsprocessen, beogen deze onderzoeken de processen ook te evalueren, door in kaart te brengen wat de mogelijke brede onderwijsopbrengsten (naast opbrengsten op het domein van de kwalificatie, dus ook opbrengsten op het gebied van socialisatie en persoonsvorming) voor de leerlingen zijn en hoe de processen worden ervaren door leerlingen en docenten.

Download overzicht Onderzoeken leden kenniskring - juni 2017 ( pdf, 460 KB )

Inzichtelijk maken van onderwijsopbrengsten

De overige onderzoeken richten zich expliciet op het zichtbaar en inzichtelijk maken van deze brede onderwijsopbrengsten in het basis- en voortgezet vrijeschoolonderwijs.

  • In het onderzoek van Ariëlla Krijger wordt gekeken waarop de brede vorming in het vrijeschoolonderwijs helder zichtbaar en inzichtelijk gemaakt kan worden met behulp van getuigschriften, periodeschriften, portfolio’s en toetsen.
  • Het onderzoek van Arnout de Meyere en Akke Faling richt zich op hoe inzichtelijk gemaakt kan worden hoe Nederlandse en Vlaamse (oud-)vrijeschoolleerlingen als volwassenen in het leven staan, hoe zij dit verbinden aan onderwijservaring in het vrijeschoolonderwijs gericht op kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming.

De onderzoeken gebeuren binnen basisscholen in Nederland, scholen uit het voortgezet onderwijs in Nederland en Vlaanderen, de lerarenopleidingen van Hogeschool Leiden en met oud-vrijeschoolleerlingen in Nederland en Vlaanderen. De kenniskringleden doen door middel van artikelen in vakbladen, lezingen en workshops bij onderwijsinstellingen en een gezamenlijk te organiseren conferentie rond het thema autonomie in verbondenheid, verslag van hun onderzoeksbevindingen.

Gezamenlijk onderzoek van de kenniskring

De kenniskring komt eens in de zes weken bijeen om gezamenlijk te studeren en aan de individuele onderzoeken te werken. Als kenniskring onderzoeken wij gezamenlijk de hypothese dat het, om vanuit de wil tot een volwassen subject te worden, noodzakelijk is dat onderwijsgemeenschappen en onderwijservaringen leerlingen de ruimte bieden om zich te oefenen hoe zij hun behoefte tot autonomie komen te verhouden tot het appel dat op ze wordt gedaan vanuit hun onherroepelijke verbondenheid met de wereld, om verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf, anderen en het andere in de wereld.

Wij gaan bijvoorbeeld nader onderzoeken op welke momenten en in welke contexten leerlingen/studenten en de leerkrachten/docenten in het vrijeschoolonderwijs autonomie ervaren, op welke wijze oefenruimte voor autonomie ontwikkeling vanuit de vrijeschoolonderwijsvisie vorm krijgt in het pedagogisch en didactisch leerplan van de Vrijeschool; waar en hoe zelfstandigheid wellicht juist begrensd wordt om te kunnen oefenen aan de onherroepelijke inperkingen van de autonomie die het leven met zich meebrengt; wat de invloed van deze ervaringen is op de ontwikkeling van kinderen en leerkrachten als individu en op de wijze waarop zij volwassen in de wereld (komen te) staan.